Sakramenty Święte

Ogólnie o sakramentach

Sakramenty są skutecznymi znakami łaski, ustanowionymi przez Chrystusa i powierzonymi Kościołowi. Przez te znaki jest nam udzielane życie Boże. Obrzędy widzialne, w których celebruje się sakramenty, oznaczają i urzeczywistniają łaski właściwe każdemu sakramentowi. Przynoszą one owoc w tych, którzy je przyjmują z odpowiednią dyspozycją (KKK 1131). Sakramenty święte przeznaczone są dla żywych i dla wierzących.

 

W Kościele katolickim istnieje siedem sakramentów. Są to:


  • Chrzest
  • Bierzmowanie
  • Eucharystia
  • Pokuta
  • Kapłaństwa
  • Małżeństwa
  • Sakrament chorych

 

 

Liczba sakramentów

Katolicka doktryna mówiąca, że jest 7 sakramentów, formowała się dość długo. W XI w. św. Piotr Damiani ( 1072) wymieniał 12 sakramentów. Oprócz znanych nam siedmiu jeszcze: namaszczenie na króla, dedykację kościoła, konsekrację dziewic, poświęcenie zakonnic i obmycie nóg w Wielki Czwartek. Inni dodawali jeszcze jałmużnę. Hugo od św. Wiktora (1096-1141), który uważał augustyńską definicję sakramentu za zbyt szeroką, zaproponował zawężenie jej znaczenia i do sakramentów zaliczył oprócz uznawanych obecnie również wcielenie Chrystusa, Kościół, wodę święconą, święte rany, znak krzyża i śluby . Liczba 7 pojawiła się dopiero w XII w., ale ryty te były w użyciu na długo przedtem, gdy wykrystalizowała się teologiczna koncepcja sakramentów jako skutecznych znaków łaski. Właśnie takie określenie sakramentów pozwoliło odróżnić je od innych znaków. W magisterialnych orzeczeniach Kościoła liczba siedmiu sakramentów pojawia się w 1208 r. w Wyznaniu wiary przepisanym Waldensom, gdzie wymienia się je wszystkie, na Soborze Liońskim II (1274 r.), a następnie Florenckim (1439 r.) w wyznaniu wiary Michała Paleologa. Sobory te stwierdziły, że jest siedem sakramentów i wyliczyły je. Sobór trydencki stwierdził zaś zdecydowanie, że jest ich ani więcej, ani mniej jak siedem. Takie jest więc stanowisko teologii i wiary katolickiej.

 

Podział sakramentów

  • Sakramenty, które można przyjąć raz w życiu, czyli niepowtarzalne (chrzest, bierzmowanie, święcenia kapłańskie i takie, które można przyjąć wiele razy, czyli powtarzalne (Eucharystia, pokuta, namaszczenie chorych, małżeństwo).
  • Sakramenty, które można przyjąć tylko w stanie łaski uświęcającej - tzw. sakramenty żywych (bierzmowanie, Eucharystia, namaszczenie chorych, święcenia kapłańskie, małżeństwo) i takie, które przyjmuje się dla zgładzenia grzechów - tzw. sakramenty umarłych (chrzest, pokuta).
  • Sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego (chrzest, bierzmowanie, Eucharystia), sakramenty uzdrowienia (pokuta, namaszczenie chorych), sakramenty w służbie komunii i posłania wiernych (święcenia kapłańskie, małżeństwo)

 

Skuteczność i znaczenie sakramentów

W teologii katolickiej skuteczność sakramentów należy do dziedziny misterium. Jeżeli zostały udzielone zgodnie z rytuałem przez upoważnioną osobę, sakramenty są ważne 'ex opere operato' (same w sobie, same przez się), czyli niezależnie od sprawiedliwości udzielającego (szafarza) i przyjmującego sakrament. Chrzest i bierzmowanie należą do sakramentów inicjacji chrześcijańskiej. Są przyjmowane tylko raz i wiążą się na ogół z narodzinami i wejściem w okres dojrzałości. Eucharystia jest znakiem pożywienia i wspólnoty; pokuta - misterium przebaczania grzechów, a namaszczenie chorych - misterium pomocy w chorobie. Święcenia kapłańskie (kapłaństwo) upoważnia chrześcijanina do wypełniania urzędu kapłańskiego, a małżeństwo (sakrament małżeństwa) upoważnia dwoje ludzi do założenia chrześcijańskiego związku małżeńskiego. Skutki sakramentów zależą jednak także od dyspozycji tego, kto je przyjmuje.

 

 

KANCELARYJNE WIADOMOŚCI O SAKRAMENTACH

 

CHRZEST ŚWIĘTY

1. Rodzice zgłaszają dziecko do Chrztu św. 2. tygodnie przed planowanym chrztem (nie przyjmujemy zgłoszeń od innych osób nie będących prawnymi opiekunami dziecka)
2. Przy zapisie dziecka w Księdze Chrztu św. wymagane są następujące dane:

 

  • akt urodzenia dziecka z Urzędu Stanu Cywilnego
  •  dane rodziców: imię i nazwisko, nazwisko panieńskie matki, wyznanie, aktualny adres zamieszkania, data

i miejsce urodzenia, miejsce i data ślubu kościelnego

  •  dane rodziców chrzestnych - imię i nazwisko, data urodzenia i dokładny adres (rodzice chrzestni z poza parafii dostarczają zaświadczenie wystawione przez swojego proboszcza, że mogą być dopuszczeni do godności rodziców chrzestnych)
  •  Rodzice chrzestni dziecka mieszkający na terenie innych parafii muszą przedłożyć zaświadczenie, że są praktykującymi katolikami. Otrzymuje się je w kancelarii parafialnej miejsca zamieszkania.
  • Zgłaszający się do kancelarii parafialnej po zaświadczenia do sprawowania funkcji matki lub ojca chrzestnego muszą być katolikami regularnie praktykującymi, mieszkającymi w naszej parafii.
  • Mieszkający dłuższy czas poza parafią ubiegają się o takie zaświadczenie w parafii, w miejscu swego pobytu. Nie chodzi tu o miejsce zameldowania, ale zamieszkania wg. Prawa Kościelnego trwającego ponad pół roku

 

3. Wymagania dotyczące rodziców chrzestnych:


Chrzestnym może być osoba, która: 


  • ukończyła 16 rok życia
  • przyjęła sakrament bierzmowania
  • jest wierzącym i praktykującym katolikiem


Chrzestnym nie może być osoba:

  • niewierząca
  • niepraktykująca (nie zachowująca przykazań kościelnych)
  • żyjąca w związku bez ślubu kościelnego
  • mająca złą opinię w parafii
  • młodzież nie uczestnicząca w katechizacji (w wątpliwych sytuacjach, młodzież przedstawia zaświadczenie od katechety)

 

4. Uroczysty chrzest sprawowany jest w czasie Mszy św. w I niedziele miesiąca o godz. 12.00 może że było inaczej zapowiadane

 

Kan. 868 - § 1. Do godziwego ochrzczenia dziecka wymaga się:
1 aby zgodzili się rodzice lub przynajmniej jedno z nich, lub ci, którzy prawnie ich zastępują;
2 aby istniała uzasadniona nadzieja, że dziecko będzie wychowane po katolicku; jeśli jej zupełnie nie ma, chrzest należy odłożyć zgodnie z postanowieniami prawa partykularnego, powiadamiając rodziców o przyczynie.
§ 2. Dziecko rodziców katolickich, a nawet i niekatolickich, znajdujące się w niebezpieczeństwie śmierci, jest godziwie chrzczone, nawet wbrew woli rodziców.

SAKRAMENT BIERZMOWANIA

Parafia przygotowuje do sakramentu Bierzmowania parafian:
 

  • w dwóch grupach: klasy II i III Gimnazjum i starszych
  • dwa spotkania w miesiącu we czwartki (zapowiadane w ogłoszeniach)


Kandydat do Sakramentu Bierzmowania obiera sobie świadka, który powinien spełniać te same warunki co chrzestny(a).

 

NAUKI PRZEDŚLUBNE

W okresie Wielkiego Postu (co dwa lata)  w piątek i w niedzielę.

Sakrament Małżeństwa

Dokumenty potrzebne do spisania protokołu przedślubnego i do wygłoszenia zapowiedzi:

1. Dowód osobisty;
2. Świadectwo chrztu (dotyczy osoby ochrzczonej poza parafią - z datą z okresu ostatnich trzech miesięcy);
3. Świadectwo bierzmowania (dotyczy osoby bierzmowanej poza parafią);
4. Świadectwo ukończenia katechizacji szkolnej w zakresie:

 

  • Szkoły Podstawowej;
  • Gimnazjum;
  • Szkoły zawodowej lub średniej.


5. Świadectwo ukończenia katechizacji przedmałżeńskiej (tzw. "kurs przedmałżeński", czyli dwuletni cykl 25 katechez w ramach katechezy parafialnej), lub indeks formacji religijnej (obowiązujący od 2000 r.);
6. Świadectwo ukończenia katechezy przedślubnej dla narzeczonych (zaświadczenie o odbyciu 5-ciu spotkań w Poradni Przedmałżeńskiej)(na II spotkanie);
7. Zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego (Ważne do 3 miesięcy przed datą ślubu);(na II spotkanie)
8. Wdowcy i wdowy - świadectwo zgonu współmałżonka, względnie dekret wdowieństwa;
9. W przypadku zaistnienia przeszkody należy dostarczyć dokument z Kurii Metropolitarnej (dyspensę);
10. Narzeczeni zgłaszają się do Kancelarii Parafialnej około 3 miesiące przed planowanym ślubem;
11. Świadectwo wygłoszenia zapowiedz z parafii, do której była przekazana "Prośba o wygłoszenie zapowiedzi".(na II spotkanie)
12. Dane świadków ślubu (na II spotkaniu)
13. Poświadczenie odbytych dwóch spowiedzi.(świadkowie dostarczają do zachrystii)

Uwaga! Narzeczeni, którzy przychodzą pierwszy raz celem spisania protokołu przedślubnego powinni wcześniej uzgodnić termin z ks. Proboszczem.

Informacje o katechizacji przedślubnej  w Rzeszowie i dekanacie

Parafia

Katecheza przedślubna

Rozmowy indywidualne

Głogów Młp.

I niedziela m-ca
godz. 10.30

każdy wtorek
godz. 18.00

Rzeszów - Katedra

II czwartek m-ca
godz. 18.00

każdy czwartek m-ca
godz. 17.30 - 18.30

Rzeszów – Fara

I czwartek m-ca
godz. 17.00

 czwartek 
godz. 16.00

Rzeszów - św. Józefa
Staromieście

III czwartek m-ca
godz. 17.00

Uzgadniane po katechezach

Rzeszów - Bożego Ciała

I środa m-ca
godz. 19.00

I środa m-ca
godz. 20.00

Rzeszów – Chrystusa Króla

I niedziela m-ca
godz. 10.30

środa
godz. 17.00

Rzeszów MB Saletyńskiej

I poniedziałek m-ca
godz. 18.00

 wtorek
godz. 17.00

Rzeszów - Słocina

I poniedziałek m-ca
godz. 18.30

II, V poniedziałek m-ca godz. 18.30

Rzeszów-Podwyższenia Krzyża Świętego

III środa m-ca
godz. 16.00

II środa m-ca
godz. 16.00
pozostałe
godz. 17.00

Rzeszów - św. Judy Tadeusza

III środa m-ca
godz. 18.30

każda środa
godz. 18.30

Rzeszów MB Królowej Polski

I środa m-ca
godz. 18.00

II i IV środa m-ca
godz. 18.00

Rzeszów - Św. Rodziny

Terminy katechez przedślubnych – zapisy
w poniedziałki godz. 19.00

I poniedziałek
godz. 19.00

Sakrament Namaszczenia Chorych

Udzielamy przy comiesięcznych duszpasterskich odwiedzinach chorych i starszych parafian.
Termin tych odwiedzin przypada zwykle w pierwszy  piątek miesiąca i jest podawany w ogłoszeniach parafialnych.

Jak przygotować się na przyjście kapłana z Najświętszym Sakramentem?

Najlepiej jest przykryć stół białym obrusem, czasami jednak przy łóżku, a nawet w pokoju chorego nie ma stołu - warto przygotować jakieś godne miejsce, by móc na nim położyć naczynie z Komunią Św. Tak jak przy „kolędzie", dobrze jest umieścić na stole krzyż i zapalone świece. Jeżeli będzie udzielany sakrament chorych - namaszczenie, dobrze także przygotować np. kawałek waty, aby kapłan mógł wytrzeć z oleju świętego ręce po namaszczeniu chorego, a przed udzieleniem mu Komunii św. Taki kawałek waty, należy potem spalić (tak jak to czynimy np. z obrazkami świętymi - nie wyrzuca się ich do śmietnika!). Obrzęd udzielania Komunii św., wygląda mniej więcej tak: znak krzyża, akt pokutny lub/i spowiedź chorego, odczytanie fragmentu Pisma Św., modlitwa, namaszczenie (o ile chory sobie tego życzy), Komunia św., błogosławieństwo (jeśli udzielony był Wiatyk, błogosławieństwo z udzieleniem odpustu zupełnego). Wiatyk, to przyjęcie Komunii św. w momencie umierania. Rodzina uczestniczy w obrzędzie. Wychodzi tylko na czas spowiedzi.

POGRZEB KATOLICKI

1. Zgłoszenie przyjmujemy w każdym czasie
2. Do pogrzebu kościelnego należy przedstawić:

  • Urzędowy akt zgonu z właściwego USC
  • Zaświadczenie o przyjęciu Sakramentu Chorych


3. Jeżeli zmarły(a) mieszkał(a) poza naszą parafią, należy przedstawić zgodę na pogrzeb proboszcza ostatniego miejsca zamieszkania zmarłej(go) z adnotacją o życiu religijnym zmarłego(ej).

 

 

 Kan. 1176 - § 1. Wierni zmarli powinni otrzymać pogrzeb kościelny, zgodnie z przepisem prawa.
§ 2. Pogrzeb kościelny, w którym Kościół wyprasza duchową pomoc zmarłym, okazuje szacunek ich ciału i równocześnie żywym niesie pociechę nadziei, należy odprawiać z zachowaniem przepisów liturgicznych.
§ 3. Kościół usilnie zaleca zachowanie pobożnego zwyczaju grzebania ciał zmarłych. Nie zabrania jednak kremacji, jeśli nie została wybrana z pobudek przeciwnych nauce chrześcijańskiej.


Rozdział I
ODPRAWIANIE POGRZEBU

Rozdział II
OSOBY, KTÓRYM NALEŻY UDZIELIĆ LUB ODMÓWIĆ POGRZEBU KOŚCIELNEGO


Kan. 1183 - § 1. Co do pogrzebu, katechumeni są zrównani z wiernymi.
§ 2. Ordynariusz miejsca może zezwolić na pogrzeb kościelny dzieci, których rodzice mieli zamiar je ochrzcić, a jednak zmarły przed chrztem.
§ 3. Ochrzczonym przynależnym do jakiegoś Kościoła lub wspólnoty kościelnej niekatolickiej, można pozwolić na pogrzeb kościelny według roztropnego uznania ordynariusza miejsca, jeśli nie ma ich własnego szafarza; chyba że się ustali, iż mieli przeciwną wolę.
Kan. 1184 - § 1. Jeśli przed śmiercią nie dali żadnych oznak pokuty, pogrzebu kościelnego powinni być pozbawieni:
1 notoryczni apostaci, heretycy i schizmatycy;
2 osoby, które wybrały spalenie swojego ciała z motywów przeciwnych wierze chrześcijańskiej;
3 inni jawni grzesznicy, którym nie można przyznać pogrzebu bez publicznego zgorszenia wiernych.
§ 2. Gdy powstaje jakaś wątpliwość, należy się zwrócić do miejscowego ordynariusza, do którego decyzji należy się dostosować.
Kan. 1185 - Pozbawienie pogrzebu zawiera w sobie także odmowę odprawienia jakiejkolwiek Mszy świętej pogrzebowej.


PORONIENIA
Do czego masz prawo?

1.Masz prawo do rejestracji dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego. Szpital wystawia w takiej sytuacji tzw. pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka. Przysługuje ono każdemu dziecku (medycznie płodowi, zarodkowi), bez względu na czas zakończenia ciąży. W USC otrzymasz wtedy skrócony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że urodziło się martwo. Aktu zgonu nie sporządza się. Akt urodzenia z odpowiednią adnotacją jest jednocześnie 'aktem zgonu'.

2.Prawo do rejestracji dotyczy także tych dzieci, które zostały poronione/urodzone w domu.

3.Prawo do rejestracji dziecka w USC dotyczy także dzieci, które zostały poronione/urodzone poza granicami Polski, nawet jeśli państwo, w którym doszło do poronienia/porodu prawo to ogranicza np. ze względu na długość trwania ciąży.

4.Masz prawo do urlopu macierzyńskiego (lub zasiłku macierzyńskiego, jeśli przebywasz na urlopie wychowawczym). W przypadku narodzin martwego dziecka kobiecie przysługuje połowa wymiaru urlopu. Obecnie jest to 8 tygodni.

5.Masz prawo do pochowania dziecka (jego ciała czy szczątków), bez względu na czas zakończenia ciąży. Szpital wydaje wtedy Kartę Zgonu. Dokument ten potrzebny jest na cmentarzu, aby pochować dziecko.

6.Masz prawo do uzyskania zasiłku pogrzebowego – bez względu na czas zakończenia ciąży. W ZUS-ie należy przedstawić dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń oraz akt zgonu. W sytuacji, gdy akt zgonu nie został sporządzony (dziecko urodziło się martwo) przedstawia się akt urodzenia z adnotacją o martwych narodzinach
.
7.W szpitalu masz prawo do uzyskania informacji.

8.Masz prawo, jak każdy pacjent, do uzyskania dokumentacji medycznej.